Kaprijke

Kaprijke herdenkt de Eerste Wereldoorlog, check onze agenda voor WOI-activiteiten in Kaprijke


Kaprijke is een centraal gelegen gemeente in het Meetjesland. Ze bestaat uit twee deelgemeentes, Kaprijke en Lembeke, die van elkaar gescheiden worden door de 'expresweg' E34/N49. Ga naar www.kaprijke.be


Kaprijke tijdens de Groote Oorlog

Kaprijke en Lembeke vielen, net als Eeklo, vrij vroeg in handen van de Duitsers. Tijdens de bezetting viel Kaprijke onder de Eeklose Kommandantur. Bijna alle Kaprijkse gezinnen kregen Duitse soldaten op logement. Doorheen Kaprijke trokken ook dikwijls soldaten van en naar het front. Ook vluchtende burgers uit Gent en omstreken kwamen vaak in Kaprijke terecht. 

Er is weinig documentatie over deze periode, maar we weten bijvoorbeeld wel dat de Kaprijkse houtzagerij Sylva balken aanleverde aan de bezetters, die gebruikt werden voor de aanleg van smalspoorlijnen om materiaal aan te voeren voor de bouw van de kazematten.

In Lembeke kan je zo een kazemat, of bunker zoals we ze vandaag noemen, van dichtbij ontdekken. In tegenstelling tot de vele bouwwerken die je ziet te velde, is deze zo goed mogelijk in oorspronkelijke staat hersteld. Kazematten werden vaak beschilderd om er uit te zien als gewone huizen, en dienden toch van inrichting voorzien te worden om er een viertal soldaten enkele dagen in te laten leven. 

Kaprijke kwam al bij al vrij ongeschonden uit de Groote Oorlog, zowel in Kaprijke als Lembeke werden gedenkstenen geplaatst.


Het Meetjesland tijdens de Groote Oorlog

Na de verovering van Het Meetjesland verschoof het slagveld al snel naar de IJzerstreek. Dat wilde echter niet zeggen dat de Meetjeslanders het goed hadden. Een groot deel van het Meetjesland werd ‘Etappengebiet’. Bewoners van het Etappengebiet waren erg beperkt in hun bewegingsvrijheid. Ze mochten het Etappengebiet enkel verlaten als ze in het bezit waren van een speciale Duitse reispas. De goederen en de mankrachten in het Etappengebiet werden grotendeels opgeëist door de Duitsers, soms voor een schamele vergoeding.

Het Etappengebiet werd opgedeeld in verschillende ‘Kommandanturen’. Deze Duitse besturen werden gevestigd in enkele Vlaamse gemeenten en zorgden ervoor dat de gemeenten ten dienste stonden van het Duitse leger. De meeste Meetjeslandse gemeenten vielen onder de Kommandantur in Eeklo of Ertvelde. Een Duitse Kommandant stond aan het roer van een Kommandantur.

In het verloop van de Groote Oorlog werden sommige gemeenten ‘Operationsgebiet’. Dit gebied lag nog dichter bij het front en werd daarom onderworpen aan nog strengere regels. In het ‘Operationsgebiet’ mocht je zelfs nauwelijks je wijk verlaten zonder in het bezit te zijn van een Duits paspoort.

Het Meetjesland was ook een grensstreek, de Duitsers hielden de grens met het neutrale Nederland dan ook goed in de gaten. In 1915 begonnen de bezetters aan een elektrische versperring over de volledige lengte van de Belgisch-Nederlandse grens. Deze werd ‘Den Draad’ of ‘De Doodendraad’ genoemd. In 1917 vreesde de Duitse bezetter voor een geallieerde aanval vanuit het neutrale Nederland. Daarom bouwden ze langs de grens een bunkerlinie, genaamd de ‘Hollandstellung’. De bunkers zie je vandaag nog overal opduiken in het landschap. De aanval kwam er uiteindelijk niet.



Leer over de andere Meetjeslandse gemeenten in Wereldoorlog I

Aalter - Assenede - Eeklo - Evergem - Kaprijke - Knesselare - Lovendegem - Maldegem - Nevele - Sint-Laureins - Waarschoot - Zelzate - Zomergem