Knesselare

Knesselare herdenkt de Eerste Wereldoorlog, check onze agenda voor WOI-activiteiten in Knesselare


Knesselare ligt aan de grens met West-Vlaanderen en heeft, naast Knesselare, één deelgemeente: Ursel. Ga naar www.knesselare.be.


Knesselare tijdens de Groote Oorlog

Een dag na de verovering van Eeklo viel Knesselare in handen van de Duitsers. Veel Knesselarenaren waren dan al gevlucht naar omliggende gemeenten en naar Nederland. De Duitsers zagen hun kans schoon en plunderden de leegstaande huizen. De kerk werd ingericht als verblijf- en slaapplaats voor de Duitse soldaten. Ook de jongensschool van Knesselare werd als paardenstallen gebruikt. Zo werden vensterbanken, lessenaars, kasten, … kapot gebeten.

Tijdens de bezetting vielen Knesselare en Ursel onder verschillende Kommandanturen. Knesselare moest orders aanvaarden vanuit de Kommandantur in het West-Vlaamse Beernem, Ursel sloot aan bij Eeklo. In de begindagen van de bezetting leed Knesselare onder de strenge Duitse overheersers. Veel Knesselarenaren kozen dan ook het hazenpad, waaronder de burgemeester.

Op 25 augustus 1917 stortte een bommenwerper neer in het Keigat in Ursel. Na een scheervlucht belandde de tweedekker op zijn neus, met de staart in de lucht. Daarbij kwam de boordschutter, die helemaal vooraan in het toestel zat, om. De andere bemanning werd onmiddellijk gevangen genomen door de bezetters. 

In de nadagen van de oorlog probeerden de Duitsers jonge mannen te ronselen om aan hun kant te staan in het slotoffensief. In Knesselare echter was deze zoektocht naar weerbare mannen slecht georganiseerd en veel Knesselaarse mannen konden ontkomen. Toen de geallieerden oprukten vanuit het westen, werden de Duitse troepen gedwongen om terug te trekken.

Op 16 oktober 1918 trokken duizenden terugtrekkende Duitsers door Knesselare. Enkele dagen later was Knesselare officieel bevrijd, maar het werd nog dagelijks getroffen door verloren obussen uit de hevige strijd die in Zomergem nog woedde. Ook in Ursel werd er de komende weken nog veel geschoten. Pas op 2 november 1918 was ook Ursel bommenvrij.

In de kerk van Knesselare werd een gedenksteen geplaatst en ook Ursel herdenkt zijn helden met een oorlogsmonument.


Het Meetjesland tijdens de Groote Oorlog

Na de verovering van Het Meetjesland verschoof het slagveld al snel naar de IJzerstreek. Dat wilde echter niet zeggen dat de Meetjeslanders het goed hadden. Een groot deel van het Meetjesland werd ‘Etappengebiet’. Bewoners van het Etappengebiet waren erg beperkt in hun bewegingsvrijheid. Ze mochten het Etappengebiet enkel verlaten als ze in het bezit waren van een speciale Duitse reispas. De goederen en de mankrachten in het Etappengebiet werden grotendeels opgeëist door de Duitsers, soms voor een schamele vergoeding.

Het Etappengebiet werd opgedeeld in verschillende ‘Kommandanturen’. Deze Duitse besturen werden gevestigd in enkele Vlaamse gemeenten en zorgden ervoor dat de gemeenten ten dienste stonden van het Duitse leger. De meeste Meetjeslandse gemeenten vielen onder de Kommandantur in Eeklo of Ertvelde. Een Duitse Kommandant stond aan het roer van een Kommandantur.

In het verloop van de Groote Oorlog werden sommige gemeenten ‘Operationsgebiet’. Dit gebied lag nog dichter bij het front en werd daarom onderworpen aan nog strengere regels. In het ‘Operationsgebiet’ mocht je zelfs nauwelijks je wijk verlaten zonder in het bezit te zijn van een Duits paspoort.

Het Meetjesland was ook een grensstreek, de Duitsers hielden de grens met het neutrale Nederland dan ook goed in de gaten. In 1915 begonnen de bezetters aan een elektrische versperring over de volledige lengte van de Belgisch-Nederlandse grens. Deze werd ‘Den Draad’ of ‘De Doodendraad’ genoemd. In 1917 vreesde de Duitse bezetter voor een geallieerde aanval vanuit het neutrale Nederland. Daarom bouwden ze langs de grens een bunkerlinie, genaamd de ‘Hollandstellung’. De bunkers zie je vandaag nog overal opduiken in het landschap. De aanval kwam er uiteindelijk niet.


Leer over de andere Meetjeslandse gemeenten in Wereldoorlog I

Aalter - Assenede - Eeklo - Evergem - Kaprijke - Knesselare - Lovendegem - Maldegem - Nevele - Sint-Laureins - Waarschoot - Zelzate - Zomergem