Sint-Laureins

Sint-Laureins herdenkt de Eerste Wereldoorlog, check onze agenda voor WOI-activiteiten in Sint-Laureins


Sint-Laureins is gelegen in het Noordwesten van het Meetjesland en grenst aan Nederland. Sint-Laureins telt vijf deelgemeentes, met Sint-Laureins en Watervliet als grootste, maar ook Sint-Margriete, Sint-Jan-in-Eremo en Waterland-Oudeman. Ga naar www.sint-laureins.be.


Sint-Laureins tijdens de Groote Oorlog

Wegens zijn ligging aan de Nederlandse grens duurde het iets langer vooraleer de Duitse troepen Sint-Laureins bereikten. Na een kort gevecht werd de lokale burgerwacht overmeesterd door de Duitsers. De inkwartiering begon onmiddellijk. Kort na de bezetting werd de Moershoofdebrug in Sint-Laureins afgesloten. Vluchtelingen gebruikten de brug om naar het neutrale Nederland te vluchten. De uittocht van vluchtelingen viel enigszins stil, maar een paar enkelingen probeerden toch al zwemmend of met een vlot het kanaal over te steken.

Sint-Laureins en zijn deelgemeenten vielen onder de Kommandantur van Eeklo, met enkele speciale voorschriften, omdat het een grensgebied was. Dit grensgebied werd in de periode van de Groote Oorlog gekenmerkt door 'Den Doodendraad'. Deze schrikdraad op hoogspanning liep langs de volledige Belgisch-Nederlandse grens, en dus ook langs delen van het Meetjesland. Meer dan duizend mensen verloren hier het leven door elektrocutie, wat voor een groot deel van de bevolking een nieuw fenomeen was.

Ter hoogte van Sint-Laureins werd een stukje Belgisch grondgebied niet opgenomen in de versperring. In de volksmond noemde men dit 'Klein België'. Moershoofde, Oosthoek en Kantijne waren zo van de rest van het dorp afgesneden. 

Sint-Laureins huisde ook een notoir spion genaamd Camiel De Taeye. Na een aanraking met het gerecht in Nederland, kreeg hij van de Engelsen de keuze: naar de gevangenis, of spioneren voor de Engelsen. Hij koos voor het laatste. Op het einde van de oorlog, na jaren trouwe dienst, kwam hij aan zijn einde door elektrocutie aan 'Den Doodendraad'.

Toen de Duitsers begonnen te vrezen voor een geallieerde invasie via het neutrale Nederland, bouwden ze in Sint-Laureins zeven bunkers. Deze bunkers maakten deel uit van de linie Hollandstellung. De aanval kwam er een jaar later, maar dan vanuit de IJzerstreek. Op 1 november 1918 werd Sint-Laureins, net als Sleidinge, Bassevelde en Oosteeklo bevrijd.

In de kerk van Sint-Laureins werd een jaar na de oorlog een arduinen gedenkplaat aangebracht met de namen van de gevallen oorlogshelden uit de parochie. Ook in Watervliet en Waterland-Oudeman werden oorlogsmonumenten geplaatst om de slachtoffers van beide Wereldoorlogen te herdenken.


Het Meetjesland tijdens de Groote Oorlog

Na de verovering van Het Meetjesland verschoof het slagveld al snel naar de IJzerstreek. Dat wilde echter niet zeggen dat de Meetjeslanders het goed hadden. Een groot deel van het Meetjesland werd ‘Etappengebiet’. Bewoners van het Etappengebiet waren erg beperkt in hun bewegingsvrijheid. Ze mochten het Etappengebiet enkel verlaten als ze in het bezit waren van een speciale Duitse reispas. De goederen en de mankrachten in het Etappengebiet werden grotendeels opgeëist door de Duitsers, soms voor een schamele vergoeding.

Het Etappengebiet werd opgedeeld in verschillende ‘Kommandanturen’. Deze Duitse besturen werden gevestigd in enkele Vlaamse gemeenten en zorgden ervoor dat de gemeenten ten dienste stonden van het Duitse leger. De meeste Meetjeslandse gemeenten vielen onder de Kommandantur in Eeklo of Ertvelde. Een Duitse Kommandant stond aan het roer van een Kommandantur.

In het verloop van de Groote Oorlog werden sommige gemeenten ‘Operationsgebiet’. Dit gebied lag nog dichter bij het front en werd daarom onderworpen aan nog strengere regels. In het ‘Operationsgebiet’ mocht je zelfs nauwelijks je wijk verlaten zonder in het bezit te zijn van een Duits paspoort.

Het Meetjesland was ook een grensstreek, de Duitsers hielden de grens met het neutrale Nederland dan ook goed in de gaten. In 1915 begonnen de bezetters aan een elektrische versperring over de volledige lengte van de Belgisch-Nederlandse grens. Deze werd ‘Den Draad’ of ‘De Doodendraad’ genoemd. In 1917 vreesde de Duitse bezetter voor een geallieerde aanval vanuit het neutrale Nederland. Daarom bouwden ze langs de grens een bunkerlinie, genaamd de ‘Hollandstellung’. De bunkers zie je vandaag nog overal opduiken in het landschap. De aanval kwam er uiteindelijk niet.


Leer over de andere Meetjeslandse gemeenten in Wereldoorlog I

Aalter - Assenede - Eeklo - Evergem - Kaprijke - Knesselare - Lovendegem - Maldegem - Nevele - Sint-Laureins - Waarschoot - Zelzate - Zomergem